Justinyen

Jüstinyen

Kanto 6

Cennet




Roma Tarihi



MÖ 753 Roma Şehrinin kuruluşu

MÖ 509 Res Publica Republic Cumhuriyet kurulur

MÖ 218 Hanibal Roma yı ve İtalya’nın tümünü ele geçirir.



MÖ 78 Spartacus Isyanları



MÖ 45 Julius Caesar Diktatör olur

MÖ 44 Sezar ölür

MÖ 27 Roma İmparatorluğu kurulur



Milat



64 Roma yangını, Neron

80 Colesseum

122 Hadrian Duvarı İngiltere

Diocletion

244-311

Split

Tetrarchy 4 kişi yönetir

2 Augustus 2 Sezar

Trier Milan

Konstatine 272-327



306 Konstantin İmparator olur

380 Hristiyanlık Resmi Din olur

395 Doğu ve Batı Roma olarak ikiye ayrılır iki imparator iki başkent

410 Visigot lar saldırır

476 Batı’da roma imparatorluğu biter Orta çağ başlar





Justinian
482 ile 565

Bizim Konstantine, Kartal' ın yönünü, doğal akışının

Ve Lavinia' nın kocasının gittiği yönün tersine çevirdi.

İkiyüz seneden biraz fazla

 Kartal doğuda kaldı.

Avrupa‘nın kenarında, kıyısında.

Ilk havalandığı yerlere yakın;

Kanatları, denizin ve yerin üzerini kapladı;

Dünyaya hükmetti.

Elden ele geçti; sonunda bana geldi.

Kayzer‘ i Rum idim.

Justinyen' im ben!

Allah aşkı için,

Kanunları düzenledim, fazlalıkları

Israfı, lüzumsuzları, hileyi- hurdayı attım;

Bu iş bütün vaktimi almazdan önce

İsa‘ yı tek özelliğiyle tanırdım;

Iki değil.

Öyle inanırdım

Kutsanmış Agapetus bana doğru yolu gösterdi

Güzel sözleriyle başpapaz, beni doğru yola getirdi.

Doğru yolu bulunca, Tanrı bana yapmam gereken işi gösterdi;

Bütün zamanımı ona verdim.

Mızrağı Belisarius‘ a verdim ondan sonra,

 zaferleri o kazandı.

Allahın takdiriyle...

Bana sorduğun sorunun cevabı bu.

Ama fazlasını da anlatmak isterim

Kutsal bayrağa karşı neler yapıldığını görüyorsun.

Pallas‘ın öldürülmesinden beri , ne canlar feda oldu uğruna.

Iki yüzyıl, ilk yurdu Alba‘da kaldı.

Sonra savaşlar oldu; Roma’ya geldi.

Sabine kadınlarına saldırıyı;

Lucretia‘ yı;

Yedi kralı;

Etrafa komşularına nasıl saldırdıklarını;

 nasıl yağmaladıklarını bilirsin.

Seçilmiş Romalıların nasıl Brennus ve Pyrrhus la savaştıklarını;

Rakiplerle nasıl başa çıktıklarını da bilirsin.

Sonra Torquatus gelir;

Kıvırcık Quintus;

Decii ve Fabii aileleri.

Afrikalı Hannibal’ a karşı kazandığımız zaferi;

Kayalık Alp dağlarında.

Oradan güzel mi güzel Po ırmağı akar süzülür;

Parıldar.

Acipio ve Pompey orada zaferler kazandı.

Senin doğduğun yere doğru savaş çığlıkları atıyorlardı

Her şey Allah’ın planladığı gibi oldu, Sezar geldi!

Dünyayı düzene koydu; Roma’yı avucunun içine aldı.

Ravenna’ dan Rubicon’ a kadar olanları, ne dil söyler ne kalem yazar.

Ispanya’dan Arnavutluk' un Durres kıyılarına;

En sonunda Yunanistan da Pharsalus ta öyle bir darbe indirildi ki;

Sıcak Nil kıyılarında yankılandı!

Sezar yine Kartal'ı Truva yakınlarındaki

Simois ırmağına götürdü.

Sonra tekrar Juba; orada işi bitirdi.

Sonraki şef Augustus,

Modena da Brutus ve Cassius' u yendi.

Cleopatra başına gelecekten korktu.

Yılanı koynuna aldı.

Augustus‘la beraber Kartal, Kızıldenize kadar uçtu.

Janus kapısı artık kapandı,

kilitlendi.

Imparatorluğa barış ve esenlik geldi...

Ama en büyük şan ve şeref 3.  Sezar'dadır

Sonra Titus intikamı aldı 

Lombard Kliseye saldırınca Charlemagne

Kartalın kanatları altında gelip kurtardı kliseyi

Şimdi bütün bu anlattığım kişileri yargılayabilir misin?

Senin şimdiki sorunlarının kaynağı eskiye dayanır

Biri altın zambakla ilerlerken, öbürü durdurur

Hepsi kendi çıkarı için.

Ghibellinler tuzak kurmuşlar

kursunlar bakalım

Aynı bayrak altında fitne çıkarsınlar

Kartal‘ ı kötü emellerine alet edenler

Belalarını bulacak.

Yeni Charles;

Saldırsın bakalım; 

Ama karşısından zannettiğinden daha kuvvetli bir aslan bulacak

Babaların günahını oğullar çeker.

Kalkanının üzerine Tanrı‘nın Kartalı yerine

Sarı zambağı koyamaz!

Bu küçük gezegende doğru işler yapan ama

 kendi şan şöhretini düşünenler yer alır.

Dünyadaki kazanımını daha çok önemseyenler;

Herşeyin boş olduğunu daha iyi anlarlar burada.

Gerçek ışığın yanında sönük kalırlar.

Liyakate göre değer görürüz burada

Herşeyin hak olduğunu görmekle de mutlu oluruz.

Ne eksik ne de fazla

Farklı notaların bir araya gelmesiyle güzel müzik oluştuğu gibi

 Farklı istasyonlarda yer almak da

Semalarda güzel bir ahenk yaratır.

Romeo da buradadır

Bu incinin içinde ışıldar

Dünyada yaptığı güzel işler hakkıyla takdir edilmedi;

Şanssızdı.

Provinçal' lar ona bunu yaptılar ama son gülen Romeo oldu.

Başkasının kazancını kendisi için kayıp gören

Kötü yolda ilerlemektedir.

Kont Raymond' un kızlarının hepsini krallarla evlendirdi

Ama hep mütevazi oldu

Hayatı boyunca pilgrim (yolcu) oldu

Onun başarısını kıskandılar.

Hazineyi 10’ a, 12 oranında zenginleştirdiği halde,

ondan hesap sordular..

Yaşlı iki büklüm bıraktı gitti…

Keşke gönlünde olanı bilebilselerdi;

Derviş gibi kapı kapı dilendi

Ne kadar övsek azdır O’nu.

Açıklamalar

* 3. Sezar Tiberiıs Isa nın çarmıha gerilmesi onun zamanında olmuş* en büyük şeref diyor çünkü Hazreti Isa nın öarmıha gerilmesini Hrıstıyanlar kendi günahlarının kefareti olarak görüyorlar bizim için öldü artık biz Ceheneme gitmeyiz kurtulduk diyorlar

Titus intikamı aldı

MS 70 yılında Kudus‘ ün işgali ve yikilmasi olayını Hazreti Isa nın çarmıha gerilmesinin intikamı olarak nitelemiş Aslında politik bir olay Romada bir başka iç savaş yaşanırken Kudus dört sene bağımsız oluyor. İç savaş biter bitmez gidip yerle bir ediyorlar.

Romeo de Villanova: Hacdan(pilgramage) gelirken  Kont Raymond' un ekibine dahil oluyor Onun işlerini çok güzel idare ediyor. Raymond un kızlarının krallarla evlenmesine aracılık ediyor Sonra kıskananlar oluyor Hazineyi iyi idare edemedin diyorlar hesap soruyorlar o da hazinedeki artışı gösteriyor sonra asasını alıp gene eli boş yola koyuluyor.

Böylece Justinyen' in anlattıkları bitiyor o da daha evvel gördüğümüz ruhlar gibi konumundan memnun adıl bir şekilde yerleştirildiğini düşünüyor.

Kuranda Hazreti Isa şöyle diyor:
 'Doğduğum gün de, öldüğüm gün de, diriltileceğim gün de bana selâm olsun.'
Meryem Suresi 33. Ayet

Justinyen

Doğu Roma İmparatoru Jüstinyen' in Hayatı

Justinyen, Makedonya doğumlu (482 ile 565) yılları arasında yaşamış.

 Dayısının ismi de Justin ve o zamanlar Istanbul' da asker "excubitors" denen Imparatorluk muhafızlarından. Justinyen‘ ı Istanbul a getirtip okutuyor. Hukuk, tarih v e dini konularda eğitim görüyor o da dayısı gibi excubitors' a katılıyor.

518 yılında, bir önceki hükümdarın ölmesi üzerine, Justin gücü eline geçiriyor ve Imparator oluyor Justinyen dayısının sag kolu ve aynı zamanda ordu kumandanı oluyor.

 Justin I yaşlandıkça daha fazla görev alıyor ve dayısının ölümü üzerine 527 yılında Imparator oluyor.

Ona "hiç uyumayan ımparator" diyorlar; çok enerjik, halk tarafından seviliyor. Kendisine insanlar kolay yaklaşabiliyor.

525 yılında Teodora ile evleniyor O zamanki kurallara göre arada sınıf farkı olan kişilerin evlenmesi hukuken mümkün değil. Teodora kendisinden yirmi yaş küçük ve hakkında pek çok dedikodu olan biri (ama eski devirlerde güçlü kadınlara hep bir şeyler söylenmiştir ne kadar doğru bilemiyoruz). Dayı Justin, kanunda değişiklik yaparak, yeğeninin sevdiği kadınla evlenmesine olanak tanıyor. Teodora  ilk başta sevilmese de siyasi hayatta insanları tanımada "insan sarrafı"denecek ölçüde başarılı bir kadın. Bu evlilikle, bir ölçüde modernleşme sağlanıyor toplumda, sonraki Imparatorlarda aristokrat olup olmadığına bakmaksızın istedikleri kişiyle evlenmeye başlıyorlar.

Justinyenin saltanatı sırasında Nika( zafer) isyanları çıkıyor; Bir dönem veba salgını oluyor Justinyen de vebaya yakalanıyor, fakat kurtuluyor.

 548 de Teodora ölüyor. Araştırmacılar kanserden ölmüş olabileceğini düşünüyorlar; çocukları olmuyor; Justinyen öldüğünde imparatorluk kızkardeşinin oğluna kalıyor; o genc de Justın 2 olarak tahta çıkıyor o da Teodora nın yeğeniyle evleniyor.

Ana dili Latince;  Latince konuşan en son  hükümdar olduğu sanılıyor; ondan sonra sarayda Yunanca kouşulmaya başlanıyor.

Şimdi Fatih Camii nin yerinde bulunan eski Kutsal Havariler klisesinde gömülüyor, fakat Latin ıstilasında, 1204 yılında mezarı yağmalanıyor.

Imparatorluğunun başında doğu ve batı Romayı tekrar birleştirip artık sona ermiş olan Batı Roma imparatorluğunu canlandırmak;  kaybedilen toprakları yeniden alıp, yeniden büyük Roma imparatorluğunu kurma hevesi var.  Bu büyük ülküsüne renovatio imperii,  "restoration of the Empire" deniyor.

Roma hukuku üzerine çalışmalar yaptırıyor, mevcut kanunlari revise ediyor ve  bir araya topluyor.

Eserinin adı Corpus Iurıs Civilis.  Büyük bölümü latince; “Corpus” vucut manasına geliyor,  bütün hukukı metinlerin bir araya toplandığı bir çalışma diyebiliriz.

Codex Iustınıanus Imparatorluğun anayasasını içeriyor

Pandectae eski hukuki metinlerin bir araya getirildiği bölüm.

 Instıtutıones hukukı prensiplerinö temel hukuk ilkelerinin toplandığı metin.

Novellae  Justınyen zamanında yenı çıkarılan kanunların biraraya getirildiği kısım- bu sonuncusu Yunanca yazılmış-

Neden önemli; çünkü Corpus Iurıs Civilis kilise hukukuyla beraber; Avrupa hukukunun temelini oluşturuyor ve prensipleri günümüze kadar geliyor.

Bu görevin başında Tribonian adli bir hukukcu vardı bu çalışma onun eseri.

Avrupa da daha sonraki dönemlerde klise hukukuyla (canon law) birlikte kullanıldı.

 İçinde kanunlar (leges), kurallar;

senato kararları, daha doğrusu görüşleri senatusconsulta;

 imparator emirleri (imperial decrees)

case law dediğimiz ileride örnek teşkil edecek davalar ve

 Hukuki mütelalar, yargıç kararları responsa prudentum ( jurist opinions and interpretations) var.Ingiliz hukukundaki precedent e karşılık geliyor.

Bütün bunların bir araya toplanması, Roma hukukunun ileriki nesillere kaybolmadan aktarılmasını sağlamıştır. Bu işi de Ayasofya yı 5 senede yaptırdığı gibi 5 senede yaptırmış.

Aynı zamanda tarihçiler için de o toplumun işleyişi hakkında büyük bir bilgi kaynağıdır

Batıda önce İtalya sonra Avrupa’nın diğer kesimlerinde etkili olmuş doğuda Bizans hukukunun temeli olmuş, zamanla Slav ülkelere hatta Rusya' ya kadar etkisini göstermiştir.

Bizde batıdan medeni kanunumuzu alarak o yolculuğu tamamlamış olduk. Jüstinyen kanunları batı hukukunun temeli oldu; sonra Code Napaoleon la 1804 Avrupa da kanunlaştırma hareketi başladı.

Bizde Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte 1926 yılında İsviçre Medeni Kanununu aldık.

Kadın haklarına önem vermiş kadınları fuhşa sürükleyen zorlayanlarla mücadele etmiş tecavüze ağır cezalar getirmiş kadın mahkumlara kadın gardiyan mecbur edilmiş kadınlar korunmaya çalışılmış Kadının kocası öldüğünde çeyizinin (dowry) kendisine geri verilmesi- kocasının ailesine geçmemesi-  bu bazı Avrupa ülkelerinde büyük meblağ oluyordu. 

" Kocanın karısına sormadan- iki kez açık iznini almadan- önemli bir borca girememesini" hükme bağlamış

532 yılında Nika ayaklanması oluyor halk eski imparator Anastasius' un yeğenini iktidara getirmek istiyor Artık o kadar kötü oluyor ki durum, Jüstinyen kaçmayı düşünüyor ama Teodora vazgeçmiyor.

Çıkan çatışmada 30000 sivil ve Anastasius un yeğenleri de öldürülüyor; bu arada Şehir yanıp yıkılıyor.

Ortaya çıkan boş araziye çağının şaheseri Ayasofya yapılıyor. (ilk yapılan Ayasofya da yandığı için yenisi yapılıyor.)

 Kutsal Havariler Kilisesi Konstantin zamanında yapılmış, Jüstinyen zamanında yenileniyor

 İstanbul 'a su yolları yapılıyor. Yere batan sarnıcı; Büyük saray ve saraydaki mozaikler onun zamanından.

Bunun dışında Sakarya' daki Jüstinyen köprüsü doğduğu yere kurdurduğu Justiniana Prima şehri bugün Mardin Artuklu’ ya bağlı Oğuz ilçesi olan antik Dara şehri ve oraya yaptırdığı baraj Jüstinyen den günümüze kalan yapıtlardır.

Askeri başarıların çoğu general Belisarius tarafından gerçekleştiriliyor.

Dante Jüstinyen' i Cennet' e yerleştirmiş; Nika ayaklanmalarında öldürülenlerden dolayı, Cehenneme 'de yerleştirebilirdi.

Ama kanuna düzene verdiği önemden dolayı Cenneti uygun görmüş.

Napolyon da "bütün askeri başarılar unutulur ama Code Napolyon kalır" demişti.

Fransa' da ve Kanada’nın Québec bölgesinde halen yürürlükte- tabii zaman içinde yenilenerek- Aynı zamanda Latin Amerika ülkelerinin kanunları da Code Napoleon' dan büyük ölçüde etkilenmiştir.

Justinyen'in Merkür basamağında olmasının nedeni şu:

Merkür iyi işler yapan ama bunu" Allah rızası için" yapmanın yanı sıra, daha çok "kendi şan ve şöhreti" için yapanların yeri.

Merkür nasıl güneşe yakın ve "güneşin parıltısı" dolayısıyla çoğu zaman görünmüyorsa; dünyadaki şan şöhret de öyle, ahirette bir önemi kalmıyor.

Bunun için Dünya' da Sezar’dım burada Jüstinyen' im diyor.

Cesare fui e son Iustinïano,

Not: Jüstinyen ismi dayısı Justin tarafından evlat edinildiği manasına geliyor.